Column

10. mrt, 2022

Oorlog is vernietiging. Oorlog kent alleen verliezers.

De huidige oorlog tussen Rusland en Oekraïne houdt de hele wereld bezig en de wereld is bang voor de derde wereldoorlog die het leven op aarde waarschijnlijk totaal gaan vernietigen.
De Russische president Poetin heeft een ongeloofwaardige smoes bedacht om de oorlog tegen Oekraïne te beginnen. Hij is van mening dat Oekraïne genocide pleegt tegen eigen bevolking in Dombas dat aan de Russische gres ligt.
Poetin wil Oekraïne “bevrijden” van het “neo-nazi regime” van president Zelensky.
Dat Zelensky zelf een jood is maakt Poetin niets uit.
Poetin is niet de enige dictator die tegenstrijdige informatie gebruikt om zijn oorlog te legitimeren.
Denk hierbij aan de Turkse president Erdogan die nu zich voordoet als vredesstichter.
Erdogan gaf in 2018 de naam ‘Olijftak’ aan de militaire operatie die de Koerdische grondgebieden rond Afrin in Syrië bezette en annexeerde.
Toen legitimeerden de meeste Europese leiders die oorlog; Erdogan had het recht zich te verdedigen. Maar tegen wie? Tegen de Koerden die de extreme Islamitische terreurorganisatie ISIS (met behulp van Europa en Amerika) had verslaan en hun terroristen in gevangenissen nam en waarmee Europa tegen dat gevaar beschermde. De Europese leiders waren ineens dement. Ze vergaten dat tienduizenden ISIS strijders via Turkije naar Syrië waren gereisd om daar een Islamitische staat te stichten. Turkije hielp ISIS op vele fronten en behandelde hun gewonden in Turkse ziekenhuizen.
Europa en Amerika tolereerden niet alleen de hulp van Erdogan aan ISIS maar maar zijn gaven hem zelfs financiële steun. Hij gebruikte die steun tegen de Koerden, de Koerden die tegen ISIS aan het vechten waren.
Erdogan eet altijd van verschillende walletjes. Als NAVO lid kocht hij, tegen de zin van NAVO afweer systemen van NAVO’s tegenstander Rusland. Erdogan en zijn vrouw zijn bevriend met Poetin, Zelensky en hun vrouwen.
Erdogan profiteert van de onderlinge strijd tussen Arabische staten. Lang beschuldigde hij Israël van genocide tegen Palestijnen nu is Israël zijn vriend.
Hij “steunt” de moslim Oeigoeren in China en doet zaken met de Chinese dictator.

Nu werpt Erdogan zich als vredestichter. Hij zwaait met zijn “olijftak” en bemiddelt tussen Rusland en Oekraïne.
Laten we hopen dat dit hem lukt, dat die oorlog, omwille van al het lijd van beide volkeren, wordt beëindigt.
Ik gun Oekraïners vrede en bevrijding. Ik gun de Russen vrijheid en democratie. Ik hoop op een vreedzame en gelukkige aarde. 

Maar ik ben bang dat de Koerden weer het kind van de rekening gaan worden. Want Erdogan gaat hierna zuid- en west Koerdistan in Irak en Syrië inleven en annexeren. Die gebieden zijn olierijk. Hij zal wel met zijn poten van oost-Koerdistan, in Iran, afblijven. Hij wil voorlopig geen conflict met die rivaal, tot er een gelegenheid komt. Ze kennen elkaar door en door. Ze zijn uit hetzelfde hout gesneden.

23. okt, 2021

In mijn geboortedorp stierven de mensen vrij vroeg, vooral de mannen en kinderen. Het was dan normaal dat de twintigers stierven. Ze lieten dan hun weduwes en kleine kinderen achter. De armoede heerste in dat gebied, bijna altijd maar tijdens en na de tweede wereld oorlog was de hongercrisis gigantisch. Een maagd huwen was bijna niet meer te bekostigen. Mensen hadden geen geld toch waren de huwelijken met een maagdelijke jonge vrouw kostbaarder dan de huwelijken met de weduwes. De vrijgezelle mannen die geen genoeg koeien, schapen of een paar hadden om als bruidsschat aan de familie van de bruid te geven gingen dan bijna noodgedwongen met weduwes trouwen. Ze hoefden dan bijna niets te betalen voor de nieuwe/oude bruiden. En weduwes met hun weeskinderen trouwden opnieuw om hun magen en die van hun kinderen te vullen.
Tante Amine, de jongere zus van pa, en mijn moeder, die ook Amine heette, waren twee van die weduwes die met twee maagdelijke vrijgezelle mannen trouwden. Tante Amine met Younis en moeder met mijn pa.
Toen het huwelijk van Younis en tante Amine voltrok had tante Amine al twee kleine kinderen; Myriam en Salih. Mijn moeder was bijna twaalfjaar ouder dan pa en had al zes kinderen gebaard waarvan er drie al gestorven waren. De twee huwelijken, van mijn vader en zijn zusje hebben bijna tegelijkertijd plaats gevonden. De twee Amine’s raakten bijna gelijk na hun tweede huwelijk zwanger. Mijn moeder kreeg miskraam toen ze zes maanden zwanger was. Een paar maanden hierna ben ik door mijn pa in de baarmoeder van mijn ma geplant.
Tante Amine baarde Ismail als de eerste zoon van Younis. Younis was kort, dik en blond met dik rood hoofd en twee blauwe uitpuilende ogen. Ik ben een klein jaartje na Ismail geboren.

Ismail was blond jongetje met lichtblauwe ogen. Zijn gezicht was altijd rood. Zijn moeder noemde hem ‘Soré cav Shin’ dat ‘Rode met blauwe ogen’ betekende. Mijn moeder noemde mij: ‘Terreré mu zer’ en dat betekende ‘Blonde Tataar’. Ismail was mijn neef, de zoon van het zusje van mijn vader. Hij was ongeveer een jaar ouder dan ik maar wij beiden kenden onze geboortedatum niet. We gingen naar de school toen die voor het eerst in september 1958 in het dorp openging. Ismail en ik waren bijna onafscheidelijk. Als we naar school gingen gingen we samen, met zijn halfbroer Salih die een paar jaar ouder was en een paar andere jongens van het lage gedeelte van het dorp. We gingen dan naar het hoge gedeelte van het dorp dat een paar kilometer hoger lag, in de schoot van een berg, op een heuvel die over het lage gedeelte keek. Driejaar gingen we samen naar de school. Ismail en ik hebben altijd naast elkaar gezeten. Toen het vierde schooljaar halverwege september 1961 begon gingen we op een dag weer naar de school. We waren onderweg. Ismail en ik liepen voorop, Salih, zijn halfbroer, de zoon van dezelfde tante liep achter ons met de andere jongens. Salih had zwarte haren en donkerbruine ogen. De vader van Salih was dood, zijn moeder trouwde met Younis die blond was met uitpuilende blauwe ogen. Toen de school in het dorp begon stuurde hij zijn oudste zoon Ismail wel naar school maar wilde niet dat Salih, zijn stiefzoon, naar de school ging. Salih moest in de boomgaard werken. Mijn vader werd boos op Younis en dwong hem om Salih als nog in te schrijven voor de school.
Op die warme dag van september 1961 aten we, onderweg naar de school, rozijnen die onze moeders in onze broekzakken hadden gepropt. Ineens schrokken we van geweerschoten die dichtbij werden afgevuurd en ons het schrik injoegen. We stopten en we draaiden ons om naar het explosieve geluid dat uit het dorp kwam. Een auto reed met hoge snelheid door het dorp richting de stad, in de zuidelijke richting. De geweerschoten hielden aan maar de auto verdween uit het zicht. Er werd ineens stil. We keken onwennig en vragend naar elkaar. Op dat moment verscheen mijn halfbroer Habib met zijn beladen ezel. Hij stelde ons gerust en zei met een kalme stem dat we niet naar school moeten maar terug naar huis. We liepen samen terug naar huis. De maanden daarna was het dorp het toneel van militair vertoon. De Iraakse militaire voertuigen reden door het dorp, er marcheerden militairen overdag maar in de avonden kwamen de Koerdische strijders in het dorp logeren, ook in ons huis,. De angst voor luchtbombardementen en de roddelmachine joeg ons op en dwongen de dorpelingen om overdag hun heil buiten het dorp te zoeken, in de grotten en onder de viaducten van de autoweg.
Op een dag waren we het zat om uit het dorp te vluchten en juist op die dag werd de omgeving van het dorp met straaljagers gebombardeerd en later met gevecht helikopters. Ik had het gevoel dat de heli in onze woonkamer wilde invliegen. Een paar maanden later vluchten we naar de stad Duhok. Daar waren Ismail, Salih en ik onafscheidelijk. Na twee weken in Duhok vluchten we verder, zo’n 120m naar het zuiden. In het dorp Qayara verbleven we een paar maanden. Op een dag vertrok het gezin van mijn tante Amine, de moeder van Salih en Ismail naar Bagdad. Ik huilde van binnen en probeerde me te vermannen en zwaaide ze uit. Salih en Ismail zaten achter in de pick-up. Hun haren wapperden toen het wazig werd voor mijn ogen en de aut in een fata morgana verdween die de woestijn een vals beeld gaf.
Jaren later werd mijn nichtje, de volle zus van Ismail getrouwd met Ali. Ali kende ik pas in Nederland in 1981. We werden buren in verschillende plaatsen in Amsterdam, eerst in een pensioen, daarna in een flat in Bijlmer en uiteindelijk in Amsterdam Noord. Ali verliet Amsterdam en zijn gezin in 1992 en stichtte een nieuw gezin in Koerdistan en kreeg met zijn nieuwe vrouw vier dochters. In 2019 was ik in Koerdistan en ik ging rondom het hotel wandelen. Daar kwam ik Ali tegen die in zijn moestuin aan het werk was. We hebben een kopje thee bij hem op het balkon gedronken. Dat was de laatste keer dat ik Ali zag.
Salih ontmoete ik ook voor het laatst in 2019 in Duhok. Hij was stil zoals altijd. En Ismail heb ik voor het laatst in 1996 in Duitsland gezien. Toen hij in dat jaar in Duitsland asiel vroeg ging ik met mijn gezin bij hem op bezoek. Hierna hebben we elkaar niet meer gezien. We waren compleet uit elkaar gegroeid. 

Op 16 januari van dit jaar stierf Salih, als gevolg van corona in de stad Duhok die ongeveer 20km in het zuiden van ons geboortedrop ligt. Hij was afgelopen 20 jaar depressief en sliep bijna de hele dag door. Hij ging nauwelijks het huis uit. Salih is getrouwd met een zus van Ali, dus beide zijn met elkaars zussen getrouwd. Op 25 mei 2021 stierf Ali aan gevolgen van corona. Ismail ging begin september van dit jaar naar Duhok. Hij weigerde zich te vaccineren tegen corona. Een paar dagen naar zijn aankomst daar raakte hij besmet met corona en werd na een week met spoed naar Duitsland teruggebracht. Hij stierf op zondag 19 september 2021.

Het sterven van je naasten zet je aan het denken en je besef van dood die niemand spaart en je eigen einde komt steeds dichterbij.

4. sep, 2021

EO, Oases in de Oriënt antwoordt mijn klacht over hun aflevering over Irak, Erbil als volgt:
‘Naar aanleiding van de aflevering van de reisserie Oases in de Oriënt over Erbil is er een aantal reacties binnengekomen van kijkers, veelal van origine afkomstig uit de Koerdische regio, waarin ze hun onvrede hebben geuit. Zij hebben de uitzending als kwetsend ervaren.

Onze ambitie is om de kijkers op een andere manier kennis te laten maken met de mensen die in en om de landen van het Midden-Oosten leven. In onze reisseries pretenderen we dus niet de politieke, religieuze of economische kwesties van een land, regio of gebied zo breed mogelijk te duiden of de verschillende opvattingen, ideeën die er leven tegenover elkaar te zetten.’

Gelukkig ben ik niet de enige die klaagt over de onzin die de Assyrische haatzaaier uitkraamt in hun programma. De tweede alinea van het antwoord is naïef en een soort utopie. 
Het EO programma begint met de presentator Kefah Allush fietsend door de drukke stad Erbil. Hij is dan de enige fietser in het gevaarlijke stadsverkeer. Waarna gaat hij naar de herenclub Mr. Erbil. Mannen van verschillende religiën die zich elegant kleden.
Ik verwacht dat Allush naar de wijk Iskan zou gaan waar meer dan honderdduizend Arabieren uit verschillende Iraakse steden wonen en elkaar ontmoeten. Voor hen is Erbil een echte oase van vrijheid en veiligheid. Maar helaas kiest de EO presentator voor zijn oude bekende, één Assyrische racist die misbruik maakt van Allush en zijn onkunde. De rest van het programma, bijna 80%, wordt bepaald door de gids.
De Assyrische gids neemt Allush uit de oase en ze reizen door Koerdistan. Met zijn eerste racistische uiting test de gids de kennis van Allush opnieuw. Hij wijst naar de Yezidi grondgebieden en zegt: Koerden hebben dit gebied bezet. Allush gelooft hem meteen omdat hij, helaas, niets weet over Iraks-Koerdistan. Allush, als journalist had moeten weten dat de Yezidi grondgebieden een deel van Koerdistan is waar onlangs duizenden Koerden en Yezidi’s sneuvelden bij het bevrijden van die grondgebieden op de Islamitische Staat (IS), IS veroverde op 3-8-2014 vele Koerdische dorpen en steden die vooral Yezidi wonen en werden massaal gedood en er werden duizenden vrouwen als seks-slavinnen verhandeld. Allush had moeten weten dat de Nederlandse luchtmach jaren de Koerden heeft geholpen om die gebieden te veroveren op de IS. Er werden toen ook vele Christelijke dorpen op IS veroverd. Maar Allush heeft zich geteugeld en de teugels in de handen van zijn haatzaaiende Assyrische gids gelegd.
De gids zou Allush meenemen naar Al-qoush, het Christelijke dorp waar de oudste kerk staat. Maar dat doet hij niet. Ze gaan met hun busje ergens in niemandsland, op een verlaten autoweg staan klagen over de Koerden, in de camera. Allush zegt wanneer je buiten Erbil komt is geen tolerantie meer. Niet iedereen kan overal gaan. Dat is de reinste onzin die hij uitkraamt.
In heel Koerdistan mag je reizen, ook naar de Christelijke en Yezidi dorpen. Ik heb zelf in Christelijke- en Yezidi-dorpen en vluchtelingenkampen gefilmd, tussen 2016 en 2020, dus ook in die periode toen de opnames van Oases in de Oriënt plaats hebben gevonden.
Koerdistan heeft weliswaar de oorlog tegen IS officieel achter de rug maar het gevaar van IS is nog steeds aanwezig en IS loert en voert nog steeds aanslagen, waar het kan. 

Het programma is dus niet gepasseerd op feiten.
De Koerden willen graag dat buitenlandse TV ploegen komen filmen, overal en zonder beperking, inclusief dit programma van de EO. Daarom begrijp ik niet waarom de presentator en zijn gids het publiek anders willen laten geloven, misleiden.

 
Als later in het programma de gids de Koerden als kankergezwel verklaart neemt Allush dat voor lief aan waardoor de gids verder gaat en zegt: ‘Zelfs als ze een stuk goud zijn moet je hen niet in je zak stoppen.’ Allush vraagt waarom en de gids zegt omdat het je zak zal kappot maken. Allush heeft bewondering voor de uitleg.
Dat geeft de gids meer moed. Terug in Erbil zitten ze in een hooggebouw en drinken bier. Daar zegt de Assyrische vriend van Allush: ‘Als ik macht had zou ik de Koerden uitroeien’. Allush zegt lacherig maar dat is racisme, je bent racist. En ze proosten met hun flesjes bier. 

Ik heb hele goede ervaringen met de EO. Derhalve begrijp ik echt niet wat EO met dit programma wil bereiken? Even ter info: onlangs, tijdens het bezoek van de Franse president aan Mosul ontmoete hij een van de christelijke geestelijken die vertelde dat de Koerden de christenen  beschermen en dat hij zelf in alle vrijheid in Erbil woont. Erbil is voor die geestelijke inderdaad een Oase van vrijheid.

Ik heb een ingezonden brief naar de kranten verstuurd en dit zijn de antwoorden.

Trouw: U gaat in uw schrijven in op een televisieprogramma, in dit geval Oases in de Oriënt. We zijn terughoudend in het plaatsen van reacties op tv-uitzendingen. Voor lezers die niet gekeken hebben is vaak niet meteen duidelijk waar het over gaat.

Volkskrant: Een stuk komt voor plaatsing in aanmerking als het de aanzet geeft tot een debat of als het een bijdrage levert aan een lopend debat, als het een oorspronkelijke zienswijze bevat, en als het inhoudelijk en stilistisch voldoet.

NRC: ‘Ik moet u helaas laten weten dat hij niet wordt geplaatst.’

30. aug, 2021

Deze foto die een Facebook vriend had geplaatst en honderden likes en hartjes kreeg, viel me op. 

De Franse president Macron loopt te midden van de president van de Regionale Regering van Koerdistan Nechirvan Barzani aan zijn linkerzijde en de premier van de Regionale Regering van Koerdistan Masrour Barzani aan zijn rechterzijde. De kleuren zijn warm en mooi. De drie heren dragen dezelfde pakken, de franse president en de Koerdische premier zelfs deze stroopdas kleuren. En ze lopen exact als militairen, de linkervoet op de grond en de rechtervoeten hangen in de lucht. 

De vriendschap tussen de twee presidenten bestaat al jaren. De Franse president Macron ontving in maart 2021 president Nechirvan Barzani in zijn presidentiële paleis in Parijs als een staatshoofd. En dat is bijzonder, een soort erkenning. 

Natuurlijk zal het mooi zijn als andere wereldleiders het voorbeeld van Macron volgen, niet alleen de Koerdische president ontvangen als een vriend, als een ambtgenoot maar er voor zorgen dat dat ook officieel gaat worden. Met andere woorden Koerdistan als een onafhankelijk land erkennen. 

En voor die erkenning heeft de wereld het JA woord van het Koerdische volk in 2017 gekregen. 

Ja, in een overweldigende referendum stemde de bewoners van zuid-Koerdistan met bijna 93% voor de onafhankelijk van Koerdistan. 

Maar alle wereldleiders (inclusief Macron die toen vier maanden aan de macht was) kozen voor de stilte toen Turkije, Iran en Irak hun militairen naar de Koerdische regio stuurden. Met die actie konden ze een scheuring in het Koerdische front maken en er koos een belangrijke Koerdische leider om de Iraakse regering loyaal te blijven waardoor de Iraakse troepen de stad Kirkuk en omgeving hebben op de Koerden veroverd. Het was een groot verraad, niet alleen van een Koerdische leider maar ook van al die wereldleiders die de Koerden tot dan toe als vrienden zagen en hen gebruikten tegen ISIS. 

Zou het bezoek van Macron te maken hebben met de val van Afghanistan in de handen van Taliban en toenemende dreiging van ISIS?

 

Ik hou mijn hart vast en kan helaas niet echt juichen omdat Macron bevriend is met de Koerdische president. Ik ben bang dat er toch een adertje onder het gras ligt. 

Wanneer Macron en de andere wereldleiders echt pogen om Koerdistan onafhankelijk te maken dan kan ik juichen en geloven in hun oprechtheid. Nu even niet.

27. aug, 2021

 

Ik ben verbaasd dat het programma ‘Oases in de Oriënt’, Erbil, Irak (uitgezonden op NPO2, op de avond van 26 augustus 2021) niet op waarheden en etnische gevoeligheden, gecontroleerd is voor de uitzending. Het is duidelijk of de kennis van de programmamaker tekort schiet of hij bewust onwaarheden ensceneerde. In het programma beweert hij dat hij met zijn ploeg niet mag filmen in het christelijke dorp Al-Qush waar het oudste kerk staat. Ik heb onlangs een documentaire gemaakt in Al-Qush en in- en rond die kerk waar tientallen toeristen aan het filmen waren.
De presentator/programmamaker Kefah Allush baseert zijn hele programma op de visie van één racistisch persoon. Hij stelt geen wedervragen bijvoorbeeld wanneer de gids stellig beweert dat de Yezidi dorpen door Koerden bezet zijn neemt de presentator dat voor kennis aan. Terwijl iedereen weet dat de Yezidi’s de oorspronkelijke Koerden zijn en hun heilige boek in het Koerdisch is en dat honderdeden Koerdische strijders sneuvelde toen de Koerden, met de luchtsteun van de geallieerden de Yezidi grondgebieden hebben bevrijd.
Dat de heer Allush geen vragen hierover stelde wekte mijn ergernis.
De programmamaker en zijn bevriende gids gaan vrolijk door en genieten van een hapje in het christelijke dorp. Daar vertelt de gids dat christelijke dorpen zijn gescheiden van de Koerden. Dat is ook een leugen. Mijn geboortedorp ligt tussen twee christendorpen.
De gids van Kefah Allush beweert dat de Koerden de christenen slecht behandelen. Hij zegt letterlijk: de Koerden zijn als de kanker. Hij zegt ook als een Koerd een stuk goud is moet je hem niet in je zak doen anders gaat hij die kapotmaken. Tot slot zegt hij: Als ik macht zou hebben roei ik het hele Koerdische volk uit’.

De presentator die de EO vertegenwoordigd en die, tot dan toe, alles wat die gids zei, voor lief nam zegt bijna lacherig ‘maar dat is toch racisme.’
De uitspraken van die racistische gids doen geweld aan de goede relaties tussen Christenen en Koerden in Iraks-Koerdistan die samen hebben gestreden tegen de onderdrukking van de Iraakse Arabische regeringen, decennia lang. Ze werden ook samen slachtoffers van de onderdrukking.

Helaas zijn er vele Christenen, Yezidi en ook Koerdische moslims die in Europa asiel vragen alles uit de kast halen om de Koerdische regering in het kwade daglicht te stellen. Natuurlijk is het niet goed te praten dat de Koerdische partijen die in zuid Koerdistan regeren meer bezig zijn met hun onderlinge strijd en het verrijken van hun partijen dan het bouwen aan infrastructuur die de toekomst van Koerdistan beter maakt. Maar ondanks dat is Koerdistan veiliger, rijker en toleranter dan de rest van Irak waar de hel van de sektarische oorlogen en armoede heerst.