Column

14. feb, 2020

Geboren worden op de Valentijnsdag is misschien leuk maar, door een hartaanval, op de Valentijnsdag sterven is niet leuk maar wel opvallend. Dat overkwam Ischa Meijer die een kwarteeuw geleden op zijn 52ste verjaardag stierf.
Dat hij na een kwarteeuw actueel blijft zegt veel over zijn kunnen en karakter. Hij was een goede en opvallende journalist, interviewer en schrijver. 
Bij het programma De Wereld Draait Door DWDD, dat na 15 jaar ophoudt te bestaan, was Connie Palmen, de voormalige vriendin van Ischa Meijer, te gast. Ze schreef, na zijn overleden, een boek over Ischa. Ze werd door de presentator Mathijs Nieuwkerk, een ster onder de interviewers, gevraagd om het denderende begin van haar boek voor te dragen. Dat deed ze gráág. Ik houd van schokkende starten van boeken en films maar dat begin stonk, letterlijk naar poep. Ze beschrijft een ontmoeting met Ischa waar ze zwijgend naar elkaar keken en tegelijkertijd in hun broeken deden. Geen druppels urine maar poep, gewoon in hun broeken gepoept. Ze beweerde dat het echt gebeurd was. Dat is een bijzonder verhaal maar is het schoon en smakelijk? Zouden ze hierna elkaar geknuffeld hebben. Gingen ze wel praten? Ischa Meijer kennende kon geen blad voor de mond houden. Maar misschien dachten ze beiden aan eigen stank, aan de plakkerige drollen die de reis over hun dijen richting hun broekspijpen begon? Blijkbaar had Connie zelf een string aan want ze wilde hierna wijde onderbroeken dragen.
In mijn roman Laatste Vlam begon ik ook met een schokkend beeld maar die stonk niet zo als die van Connie. Het ging niet om mezelf maar om twee bejaarde geliefden die op een vliegveld afscheid namen met een tongkus, maar ze doen eerst hun kunstgebitten uit.

Ischa Meijer interviewde me ook, op 29 april 1991. Hij kende Connie toen al vier maanden. Tijdens het interview zag ik dat hij zenuwachtig was en vuurde vragen op me. Blijkbaar een manier om je zenuwen beter onder controle te houden. Had hij bij die ontmoeting met Connie maar niet gezwegen. Maar alles heeft voor en nadelen. Als hij bij die ontmoeting niet had gezwegen had hij misschien ook niet in zijn broek gepoept, zoals Palmen in haar boek beweert.
Nee, zwijgen was niets voor Ischa.
Ik bewaar wel goede herinneringen aan zijn programma, aan zijn betrokkenheid met het onderwerp. Het programma ging over de exodus van Koerden in 1991 na dat de geallieerden onder leiding van Amerika de Koerden in de steek hadden gelaten en zij toen voor Saddam’s vernietig wapens massaal vluchtten.
Ik wil die dappere en brutale Ischa herinneren maar niet de zwijgzame schijtende Ischa.
Voor de geïnteresseerden voeg ik dit link toe, de link naar zijn programma waarin ik de hoofdgast was.: https://www.youtube.com/watch?v=JyLg5wFqaNU&t=116s

 

 

31. jan, 2020

Voor de koninklijke nieuwjaarsborrel van 2001 was ik, als voorzitter van de Vluchtelingen Organisatie Nederland, een van de uitgenodigden in het koninklijke paleis op de dam in Amsterdam. Na lang gestaan te hebben in de rij om Koningin Beatrix en de prinsen een hand te geven ging iedereen naar de zaal waar hapjes en drankjes werden geserveerd. Ineens stond ik oog in oog met wijlen Wim Kok, toen de premier van Nederland, en we schudden de handen en zeiden onze namen. In die drukke lawaaierige zaal, met glazen in onze handen, antwoordde ik op de vraag “waar komt u vandaan?” die me irriteerde, met een hoogst mogelijke beheersing, dat ik uit Koerdistan kwam. Gelukkig ging hij niet verder op in en vroeg niet uit welke deel van Koerdistan. Hij zei ook niet dat Koerdistan niet bestaat. Maar hij vroeg: ‘In welke taal droomt u?’ Ook die vraag had ik zo vaak gehoord waardoor ik, ondanks dat ik de tegenover de hoogste baas van Nederland stond, een lichte irritatie moest proberen te onderdrukken. Ik weet niet of dat helemaal gelukt is maar ik zei: ‘het ligt eraan wat je droomt. Het hangt af van het onderwerp en van mensen die je in je droom ziet.’ Hij keek me aan met licht verbaasde maar geïnteresseerde blik. Ik zei: als ik u in een droom zou zien, net als nu, ga ik niet met u in het Koerdisch praten. Hij moest even nadenken, wel met een glimlach op zijn gelaat. Ons gesprek strandde toen een lobbyist aandrong en hem een vraag stelde. Ik zag dat die lobbyist de premier niet makkelijk los ging laten. Ik ging verder met nippen aan mijn glas, stapelde oppervlakkige kennismakingen op en verzamelde visitekaartjes die ik nooit meer er naar keek.
Vannacht, of dat met de Brexit te maken heeft of niet, heb ik in een droom Engels gesproken, weliswaar steenkool Engels, maar toch Engels. Ik was uitgenodigd, ergens, een verhaal te houden. De bijeenkomst was buiten, op een boulevard, waar ik uitzicht had op een zee, een donkere zee. Het was regenachtig en ik vertelde mijn verhaal enthousiast en natuurlijk met een luide theatrale stem. Af en toe zocht ik naar een Engelse vertaling van een Nederlands woord dat ik in mijn hoofd maar dat hinderde niet dat er steeds meer mensen kwamen luisteren. Waar mijn speech overging? Joost mag het weten. Ik weet het echt niet meer.
In de ochtend kon ik niet ontsnappen aan het nieuws over de Brexit die morgen beging. De Britten vieren hun onafhankelijkheidseest van Europa. 
Diep in mijn hard ben ik jaloers op de Britten, jaloers op de macht die ze hebben maar vooral ben ik jaloers op de brutale durf waarmee ze hun macht uitoefenen, eigenlijk misbruiken.
‘Ikke, ikke en de rest mag stikken’, zo zie ik het. En dat is niet nieuw. De eeuwenlange koloniale geschiedenis van de Britten is bekend en schrikbarend.
Mede door de macht en de zeggenschap van de Britten blijven de Koerden eeuwig onderdrukt. Het zijn de Britten en de Fransen geweest die in 1916 de grenzen van het midden-oosten tekenden waardoor de Koerden het kind van de rekening werden. Nu de hoogste baas van GB een geblondeerde half-Turk is moeten de Koerden hun borst nat maken. Want?
De Turken en de Britten hebben dezelfde killersmentaliteit. De Britten proberen een beschaafd Europees gezicht te laten zien. Dat proberen de Turken ook maar omdat ze hun koloniale en bloeddorstige verlangen nu nog steeds uitvoeren valt de masker van de beschaving die ze proberen te dragen af.
Zou Boris Johnson zijn bloedverwant Erdogan helpen diens misdaden te camoufleren? Wordt Europa klem gezet tussen Turkije en GB, met in de verte de dreiging van de Russische Beer? 

 

1. dec, 2019

De beste Nederlandse documentaire van IDFA (International Docmentary Filmfestival Amsterdam) van 2019 is gewonnen door de Koerd Reber Dosky. Sinds 2016 valt Reber Dosky in de prijzen. Hij won in 2016, met zijn documentaire Radio Kobani, verschillende prijzen waarvan die van IDFA en een gouden-kalf. Zijn prijzenkast is daarna alleen maar voller geworden.
Reber Dosky leeft voor zijn vak, als filmer. Hij gebruikt zijn “Nederlandse” documentaires als ambassadeurs om het verscheurde Koerdistan en de onderdrukte Koerdische volkeren een stem te geven. Koerden vechten immers sinds mensenheugenis voor- en smachten naar de vrijheid.
De films van Reber gaan puur over de Koerdische issues, strijd en dilemma’s maar het zijn Nederlandse producties die de Nederlandse paspoort hebben, daar voor dank voor Nederland dat zeker een pluimpje verdient.
De documentaire is eigenlijk een soort speelfilm (in de positieve zin) met mooi camerawerk, mooi geluid en zeker mooie gecomponeerde muziek. Met lange vaste schots van de prachtige bergachtige natuur gecombineerd met idealistische poëtische teksten krijg je, als kijker, rust. Reber begint de film met een lange shot voor Sidik die in de sneeuw loopt. We horen de stem van Reber die vertelt dat hij in deze bergen was geboren. Gelijk hierna horen we de stem van Sidik, de hoofdpersoon, zijn verhaal vertellen.
Reber heeft heel veel ellende in zijn leven meegemaakt waardoor hij trouwma’s kreeg (dat vertelde hij in het gesprek na de vertoning). Het is zeer terecht dat hij die trouwma’s in zijn film gebruikt. Want dat werkt therapeutisch en het is eerlijk. Een voorbeeld hiervan is wanneer Reber, als regisseur, van achter de camera komt en een soort grafmarkering voor zijn opa maakt die in de strijd om bevrijding van Koerdistan was gevallen. Een emotionele scène en herkenbaar voor vele Koerden.
De ontmoetingen van Sidik met andere personen zijn mooi in beeld gebracht (een paar keer bij kampvuur) maar die blijven steken in idealistische, poëtische en belerende dialogen. Dat maakt van Sidik eerder een politieke-sprookjesfiguur dan een persoon van vlees en bloed die gedocumenteerd wordt.
Sidik heeft een gezin met twee jongens die liever met iPads en iPhone’s spelen dan naar de natuur kijken. Sidik blijkt welgesteld zijn. Hij rijdt in een auto en een huis. We zien hem een paar keer ook paard rijden. Kortom Sidik kan zich permitteren in Koerdistan in alle rust zijn zoektocht naar de panter voort te zetten.
Sidik’s uiterlijk is echter niet van iemand die dagen en nachten in de bergen doorbrengt. Hij is ook niet echt lenig en heeft moeite de berg bestijgen. 

Bijna aan het eind van de film is er plotseling een jonge vrouw die haar camera, net als Sidik in de bergen plaatst. Wordt ze een concurrent van Sidik? Worden die twee het symbool van de strijd tussen stad Sulaimaniyé en Barzan? Of gaan ze samen werken om de panter, de hoop van Koerdistan te vinden?
Deze documentaire van Reber vormt weer een stap in de vooruitgang van de Koerdische films en documentaires.  

Ga de film zien. Hij gaat volgend jaar in de Nederlandse bioscopen draaien!

27. okt, 2019

Voor de zoveelste keer zou de ISIS leider Al-Baghdadi gedood zijn. Hij zou door een speciale commando-operatie van de Amerikanen, in samenwerking met de Koerden, in de Syrische stad Idlib, gedood zijn. De terroristenleider en twee van zijn vrouwen zouden zichzelf hebben geëxplodeerd met vestbommen die ze droegen. 

De ISIS leider zou zich schuil hebben gehouden bij rivaliserende islamitische terroristische organisatie Al-Nusra die tegenwoordig Ahrar Al-Sham heet en samen met het Turkse leger tegen de Koerden vecht. Misschien was dat ook de reden dat de Amerikanen Erdogan niet op de hoogte hebben gehouden over hun plannen om de ISIS leider om te brengen. 

Daartegenover beweren de Turken dat zij samen met de Amerikanen de operatie hebben uitgevoerd. Trump zou een week eerder de opdracht hebben gegeven om de operatie uit te voeren. 

In ieder geval dit is een escape voor Trump om niet uitgezet te worden. Trump die de vriend en vijand steeds verbaasd met zijn “impulsieve” besluiten vindt is vol van zichzelf en alles prachtig wat hij doet, natuurlijk in het voordeel van Amerika. Maar is dat zo? Hij wil niet dat de Amerikaanse militairen, als politiemacht voor altijd tussen Turkije en de Koerden fungeren. Dat vond hij een goede reden om zijn Koerdische bondgenoten een dolk in de rug te steken. Hij was trots op zijn bedrog omdat volgens zijn logica ‘alles gaat om geld’. Op hetzelfde moment dat hij beweerde zijn troepen in Noord-oost-Syrië terug te trekken omdat zijn militairen niet langer van huis mogen blijven stuurt hij het driedubbele naar Saudi-Arabië. Hij beweert dat hij de Koerden dik heeft betaald voor hun deelname aan de oorlog tegen ISIS. Hij ziet ze ineens als geen engelen en beschuldigd ze zelfs van terrorisme, dat ze (iig PKK) slechter zijn dan ISIS.
Ja, in de logica van Trump zou deze zin perfect passen: ‘als je jouw vriend een dolk in de rug steekt is beter om hem te gaan natrappen.’
Trump is trots dat er geen enkele Amerikaanse militair in Syrië gesneuveld. Maar hij heeft het niet over de ruim 11.000 dode koerden en 24.000 gewonden die tegen ISIS hebben gevochten. De recente Amerikaanse terugtrekking uit Koerdische gebieden, dat vriend en vijand de wenkbrauwen deed omhoog schieten, ging ten koste van honderden burgerslachtoffers. Turkije voerde in die gebieden een smerige oorlog tegen de koerden onder de naam ‘Vredesbron’ waarbij ze verboden wapens gebruikte en andere oorlogsmisdaden zijn begaan. Trump vond alles oké want de Turken zijn zijn echte vrienden. Hij heeft immers zijn hotels een paar jaar eerder in Turkije geopend. Zijn hotels zijn meer waard dan het leven van een volk dat Koerden heet.

Soms verbaas ik me over de kennis van Trump. Hij beweerde onlangs dat Amerika al meer dan duizend jaar goede relaties met Italië onderhoudt terwijl Amerika een paar honderd jaar bestaat. Zijn uitspraak dat de Koerden in de tweede wereld oorlog in Normandie Amerika niet hebben geholpen was er ook een om in te lijsten. Ik geloof dat wanneer Trump de komende Amerikaanse verkiezingen gaat winnen bespoedigd hij het verval van Amerika. Zijn slogan van ‘America first’, wordt dan ‘America first down.’ Maar ik kan er naast zitten want mijn logica afwijkt van die van Trump en de politici.

17. okt, 2019

Ik kijk ‘live’ naar een uitzending van CNN tv. De Italiaanse president is te gast bij zijn ambtgenoot in het Amerikaanse Witte Huis. De grijze oude Italiaanse president is aanzienlijk kleiner dan de Amerikaanse president die zijn kapsel heeft geblondeerd en netjes gekamd. Als de Amerikaanse president praat wordt zijn mond scheef en lijkt op de Holle Bolle Gijs (HBG), de vuilnisbak die in de Efteling staat en constant roept ‘papier, hier!’.
Ik heb een beetje medelijden met de Italiaanse president die waardig blijft en niet expliciet kan reageren op de onzin die zijn gastheer uitkraamt, de geblondeerde en bijna agressieve bulldozer. Hij beheerst zich, luistert naar de ratelende HBG die te lang aan het woord blijft en zich steeds herhaalt.

De HBG is vol van zichzelf en vindt dat hij Amerika en de wereld, op alle fronten, beter heeft gemaakt.
Trump ontkent het groene licht te hebben gegeven aan de Turkse president Erdogan om een invasie te beginnen tegen de Koerden in noord Syrië. Ja, misschien niet alleen maar samen met de Russische president Poetin, de Syrische president Assad en de Iraanse president Rohani. Want hij vindt dat het na de invasie beter gaat met de koerden in noord Syrië. Blijkbaar heeft de Holle Bolle andere betekenis van goed gaan. Hij bedankt en feliciteert de Russen, de Iraniërs en Syriërs met het invullen van de leegte die zijn troepen hebben achtergelaten.
Ja, hij vindt zichzelf schuldig aan zijn soldaten die daar niets te doen hebben. Dat hij tegelijkertijd ruim duizend van zijn soldaten naar Saudie-Arabië stuurt is puur zakelijk en het levert veel geld op. Voor de arme Koerden die hij inmiddels, geen Angelen, vindt wil hij de rol van de politieagent niet meer spelen. Hij wil ze niet meer betalen. Hij beweert heel veel geld aan de Koerden te hebben betaald. En nu vindt hij het genoeg en de koerden moeten het zelf uitvechten met Turken en Syriërs.
Onze Holle Bolle Gijs wordt steeds kwader. In plaats om zijn excuus aan de Koerdische slachtoffers, zo’n kleine 11.000 doden en 24.000 gewonden, dat hij hen bedrogen heeft, valt hij de Koerden aan. Hij zegt : Koerden zijn geen Angelen, ze kunnen niet eens goed vechten en de PKK is een terroristische organisatie die die nog erger is dan de ISIS. 

Op dat moment zie ik de onthoofdingen die ISIS op vele onschuldige burgers (ook Amerikanen), uitvoerden. Ik zie de Jordaanse piloot die levend in brand werd gestoken. Ik zie ISIS terroristen massamoorden plegen voor de ogen van de camera’s. Ik zie duizenden vrouwen en kinderen op de vlucht. Ik zie de Yezidie vrouwen in de markt als seksslavinnen verkocht worden. 
Natuurlijk heeft Trump gelijk als hij de Syrische koerden als een verlengstuk van PKK ziet en hen zo beoordeelt en veroordeelt. Want op het moment dat president Obama in oktober 2015 het ontstaan van Syrian Democratic Forces (SDF)* steunde en oprichtte om een einde aan de terreur van ISIS te brengen was Donald Trump, samen met zijn dochter, in Istanboel de opening van twee van zijn grote toren/hotels met Erdogan aan het vieren. Blijkbaar heeft Erdogan toen al in zijn oor gefluisterd dat PKK slechter was dan ISIS. Maar de holle was niet geïnteresseerd, niet in ISIS en niet in PKK.
Ik ben erg nieuwsgierig wat zijn de argumenten van Trump om PKK slechter te vinder dan ISIS**
Maar als de koerden terroristen waren hadden ze na het verraad van Trump op zijn minst een deel van de ISIS gevangenen vermoord. Als de rollen andersom waren had ISIS geen seconde getwijfeld om al die duizenden koerden uit te moorden. De Koerden zijn te braaf om hun vijanden uit te schakelen en daar zit eigenlijk ook hun zwakte.
Dat weet de holle misschien niet want hij blijft niet geïnteresseerd, de bolle is nergens geïnteresseerd behalve in diegene die hem en zijn soldaten betaalt. Bovendien hij weet dat hij waarschijnlijk nog een jaar heeft als president en moet rekening houden met zijn toekomst en het behouden van zijn imperium, ook in Turkije. 


Feit is president Erdogan wil het Ottomaanse rijk laten herleven. Hij wil de Kalief van moslims worden. Daarvoor zijn de huidige Turkse grenzen niet voldoende en Erdogan is bezig met het uitbreiden. Zijn minister van defensie publiceerde een map van de toekomstige Turkije. In die map bevat Turkije heel Cyprus, delen van Bulgarije, grote delen van Griekenland en bijna het hele midden-oosten. Erdogan is begonnen met uitroeien van de koerden. Dat deed Saddam Hussein eerder, in de jaren 80 van de vorige eeuw. En we weten hoe Saddam eindigde.

Wat opvalt is een gigantische stilte bij de progressieve en links-denkende partijen en personen die wanneer er een Palestijnse in het nauw komt de wereld in elkaar schudden. Waarom deze stilte? Ik weet 100% wanneer Amerika besluit om Turkije aan te vallen de straten lopen zwart van demonstranten. Wat heeft Erdogan geluk. Dat hij een conservatieve moslim die alle islamitische terreurorganisaties steunt en voor een deel leidt krijgt de steun van progressieve en democratisch denkenden. 


* SDF bestaat uit alle bevolkingsgroepen in noord Syrië zoals Asyriërs, Armeniërs, Chaldeeën, Yezidies. SDF heeft samen met de Amerikanen (die vooral vanuit de lucht steun gaven) de islamitische terreurorganisatie ISIS uit al hun gebieden verdreven. In die vier jaren verloor SDF 11.000 strijders. SDF heeft de gebieden schoongemaakt van de ISIS strijders en heeft de ISIS gevangenen en hun families, in totaal ruim 100.000, in gevangenissen en kampen gestopt en bewaakt.
** ISIS is een terroristische organisatie die alle civiele normen en waarden wil vernietigen en de wereld terugbrengen naar ruim 1400 jaar geleden om een soort strenge sharia toe te passen. 

ISIS heeft geen eigen grondgebied maar wil de hele wereld veroveren en ze begonnen met Irak en Syrië daarom heten ze ISIS (islamitische staat in Irak en Syrië). Sinds 2014 hebben ze hun naam in de Islamitische Staat (IS) veranderd omdat ze de wereld in een islamitische staat willen veranderen.