Column

1. dec, 2019

De beste Nederlandse documentaire van IDFA (International Docmentary Filmfestival Amsterdam) van 2019 is gewonnen door de Koerd Reber Dosky. Sinds 2016 valt Reber Dosky in de prijzen. Hij won in 2016, met zijn documentaire Radio Kobani, verschillende prijzen waarvan die van IDFA en een gouden-kalf. Zijn prijzenkast is daarna alleen maar voller geworden.
Reber Dosky leeft voor zijn vak, als filmer. Hij gebruikt zijn “Nederlandse” documentaires als ambassadeurs om het verscheurde Koerdistan en de onderdrukte Koerdische volkeren een stem te geven. Koerden vechten immers sinds mensenheugenis voor- en smachten naar de vrijheid.
De films van Reber gaan puur over de Koerdische issues, strijd en dilemma’s maar het zijn Nederlandse producties die de Nederlandse paspoort hebben, daar voor dank voor Nederland dat zeker een pluimpje verdient.
De documentaire is eigenlijk een soort speelfilm (in de positieve zin) met mooi camerawerk, mooi geluid en zeker mooie gecomponeerde muziek. Met lange vaste schots van de prachtige bergachtige natuur gecombineerd met idealistische poëtische teksten krijg je, als kijker, rust. Reber begint de film met een lange shot voor Sidik die in de sneeuw loopt. We horen de stem van Reber die vertelt dat hij in deze bergen was geboren. Gelijk hierna horen we de stem van Sidik, de hoofdpersoon, zijn verhaal vertellen.
Reber heeft heel veel ellende in zijn leven meegemaakt waardoor hij trouwma’s kreeg (dat vertelde hij in het gesprek na de vertoning). Het is zeer terecht dat hij die trouwma’s in zijn film gebruikt. Want dat werkt therapeutisch en het is eerlijk. Een voorbeeld hiervan is wanneer Reber, als regisseur, van achter de camera komt en een soort grafmarkering voor zijn opa maakt die in de strijd om bevrijding van Koerdistan was gevallen. Een emotionele scène en herkenbaar voor vele Koerden.
De ontmoetingen van Sidik met andere personen zijn mooi in beeld gebracht (een paar keer bij kampvuur) maar die blijven steken in idealistische, poëtische en belerende dialogen. Dat maakt van Sidik eerder een politieke-sprookjesfiguur dan een persoon van vlees en bloed die gedocumenteerd wordt.
Sidik heeft een gezin met twee jongens die liever met iPads en iPhone’s spelen dan naar de natuur kijken. Sidik blijkt welgesteld zijn. Hij rijdt in een auto en een huis. We zien hem een paar keer ook paard rijden. Kortom Sidik kan zich permitteren in Koerdistan in alle rust zijn zoektocht naar de panter voort te zetten.
Sidik’s uiterlijk is echter niet van iemand die dagen en nachten in de bergen doorbrengt. Hij is ook niet echt lenig en heeft moeite de berg bestijgen. 

Bijna aan het eind van de film is er plotseling een jonge vrouw die haar camera, net als Sidik in de bergen plaatst. Wordt ze een concurrent van Sidik? Worden die twee het symbool van de strijd tussen stad Sulaimaniyé en Barzan? Of gaan ze samen werken om de panter, de hoop van Koerdistan te vinden?
Deze documentaire van Reber vormt weer een stap in de vooruitgang van de Koerdische films en documentaires.  

Ga de film zien. Hij gaat volgend jaar in de Nederlandse bioscopen draaien!

27. okt, 2019

Voor de zoveelste keer zou de ISIS leider Al-Baghdadi gedood zijn. Hij zou door een speciale commando-operatie van de Amerikanen, in samenwerking met de Koerden, in de Syrische stad Idlib, gedood zijn. De terroristenleider en twee van zijn vrouwen zouden zichzelf hebben geëxplodeerd met vestbommen die ze droegen. 

De ISIS leider zou zich schuil hebben gehouden bij rivaliserende islamitische terroristische organisatie Al-Nusra die tegenwoordig Ahrar Al-Sham heet en samen met het Turkse leger tegen de Koerden vecht. Misschien was dat ook de reden dat de Amerikanen Erdogan niet op de hoogte hebben gehouden over hun plannen om de ISIS leider om te brengen. 

Daartegenover beweren de Turken dat zij samen met de Amerikanen de operatie hebben uitgevoerd. Trump zou een week eerder de opdracht hebben gegeven om de operatie uit te voeren. 

In ieder geval dit is een escape voor Trump om niet uitgezet te worden. Trump die de vriend en vijand steeds verbaasd met zijn “impulsieve” besluiten vindt is vol van zichzelf en alles prachtig wat hij doet, natuurlijk in het voordeel van Amerika. Maar is dat zo? Hij wil niet dat de Amerikaanse militairen, als politiemacht voor altijd tussen Turkije en de Koerden fungeren. Dat vond hij een goede reden om zijn Koerdische bondgenoten een dolk in de rug te steken. Hij was trots op zijn bedrog omdat volgens zijn logica ‘alles gaat om geld’. Op hetzelfde moment dat hij beweerde zijn troepen in Noord-oost-Syrië terug te trekken omdat zijn militairen niet langer van huis mogen blijven stuurt hij het driedubbele naar Saudi-Arabië. Hij beweert dat hij de Koerden dik heeft betaald voor hun deelname aan de oorlog tegen ISIS. Hij ziet ze ineens als geen engelen en beschuldigd ze zelfs van terrorisme, dat ze (iig PKK) slechter zijn dan ISIS.
Ja, in de logica van Trump zou deze zin perfect passen: ‘als je jouw vriend een dolk in de rug steekt is beter om hem te gaan natrappen.’
Trump is trots dat er geen enkele Amerikaanse militair in Syrië gesneuveld. Maar hij heeft het niet over de ruim 11.000 dode koerden en 24.000 gewonden die tegen ISIS hebben gevochten. De recente Amerikaanse terugtrekking uit Koerdische gebieden, dat vriend en vijand de wenkbrauwen deed omhoog schieten, ging ten koste van honderden burgerslachtoffers. Turkije voerde in die gebieden een smerige oorlog tegen de koerden onder de naam ‘Vredesbron’ waarbij ze verboden wapens gebruikte en andere oorlogsmisdaden zijn begaan. Trump vond alles oké want de Turken zijn zijn echte vrienden. Hij heeft immers zijn hotels een paar jaar eerder in Turkije geopend. Zijn hotels zijn meer waard dan het leven van een volk dat Koerden heet.

Soms verbaas ik me over de kennis van Trump. Hij beweerde onlangs dat Amerika al meer dan duizend jaar goede relaties met Italië onderhoudt terwijl Amerika een paar honderd jaar bestaat. Zijn uitspraak dat de Koerden in de tweede wereld oorlog in Normandie Amerika niet hebben geholpen was er ook een om in te lijsten. Ik geloof dat wanneer Trump de komende Amerikaanse verkiezingen gaat winnen bespoedigd hij het verval van Amerika. Zijn slogan van ‘America first’, wordt dan ‘America first down.’ Maar ik kan er naast zitten want mijn logica afwijkt van die van Trump en de politici.

17. okt, 2019

Ik kijk ‘live’ naar een uitzending van CNN tv. De Italiaanse president is te gast bij zijn ambtgenoot in het Amerikaanse Witte Huis. De grijze oude Italiaanse president is aanzienlijk kleiner dan de Amerikaanse president die zijn kapsel heeft geblondeerd en netjes gekamd. Als de Amerikaanse president praat wordt zijn mond scheef en lijkt op de Holle Bolle Gijs (HBG), de vuilnisbak die in de Efteling staat en constant roept ‘papier, hier!’.
Ik heb een beetje medelijden met de Italiaanse president die waardig blijft en niet expliciet kan reageren op de onzin die zijn gastheer uitkraamt, de geblondeerde en bijna agressieve bulldozer. Hij beheerst zich, luistert naar de ratelende HBG die te lang aan het woord blijft en zich steeds herhaalt.

De HBG is vol van zichzelf en vindt dat hij Amerika en de wereld, op alle fronten, beter heeft gemaakt.
Trump ontkent het groene licht te hebben gegeven aan de Turkse president Erdogan om een invasie te beginnen tegen de Koerden in noord Syrië. Ja, misschien niet alleen maar samen met de Russische president Poetin, de Syrische president Assad en de Iraanse president Rohani. Want hij vindt dat het na de invasie beter gaat met de koerden in noord Syrië. Blijkbaar heeft de Holle Bolle andere betekenis van goed gaan. Hij bedankt en feliciteert de Russen, de Iraniërs en Syriërs met het invullen van de leegte die zijn troepen hebben achtergelaten.
Ja, hij vindt zichzelf schuldig aan zijn soldaten die daar niets te doen hebben. Dat hij tegelijkertijd ruim duizend van zijn soldaten naar Saudie-Arabië stuurt is puur zakelijk en het levert veel geld op. Voor de arme Koerden die hij inmiddels, geen Angelen, vindt wil hij de rol van de politieagent niet meer spelen. Hij wil ze niet meer betalen. Hij beweert heel veel geld aan de Koerden te hebben betaald. En nu vindt hij het genoeg en de koerden moeten het zelf uitvechten met Turken en Syriërs.
Onze Holle Bolle Gijs wordt steeds kwader. In plaats om zijn excuus aan de Koerdische slachtoffers, zo’n kleine 11.000 doden en 24.000 gewonden, dat hij hen bedrogen heeft, valt hij de Koerden aan. Hij zegt : Koerden zijn geen Angelen, ze kunnen niet eens goed vechten en de PKK is een terroristische organisatie die die nog erger is dan de ISIS. 

Op dat moment zie ik de onthoofdingen die ISIS op vele onschuldige burgers (ook Amerikanen), uitvoerden. Ik zie de Jordaanse piloot die levend in brand werd gestoken. Ik zie ISIS terroristen massamoorden plegen voor de ogen van de camera’s. Ik zie duizenden vrouwen en kinderen op de vlucht. Ik zie de Yezidie vrouwen in de markt als seksslavinnen verkocht worden. 
Natuurlijk heeft Trump gelijk als hij de Syrische koerden als een verlengstuk van PKK ziet en hen zo beoordeelt en veroordeelt. Want op het moment dat president Obama in oktober 2015 het ontstaan van Syrian Democratic Forces (SDF)* steunde en oprichtte om een einde aan de terreur van ISIS te brengen was Donald Trump, samen met zijn dochter, in Istanboel de opening van twee van zijn grote toren/hotels met Erdogan aan het vieren. Blijkbaar heeft Erdogan toen al in zijn oor gefluisterd dat PKK slechter was dan ISIS. Maar de holle was niet geïnteresseerd, niet in ISIS en niet in PKK.
Ik ben erg nieuwsgierig wat zijn de argumenten van Trump om PKK slechter te vinder dan ISIS**
Maar als de koerden terroristen waren hadden ze na het verraad van Trump op zijn minst een deel van de ISIS gevangenen vermoord. Als de rollen andersom waren had ISIS geen seconde getwijfeld om al die duizenden koerden uit te moorden. De Koerden zijn te braaf om hun vijanden uit te schakelen en daar zit eigenlijk ook hun zwakte.
Dat weet de holle misschien niet want hij blijft niet geïnteresseerd, de bolle is nergens geïnteresseerd behalve in diegene die hem en zijn soldaten betaalt. Bovendien hij weet dat hij waarschijnlijk nog een jaar heeft als president en moet rekening houden met zijn toekomst en het behouden van zijn imperium, ook in Turkije. 


Feit is president Erdogan wil het Ottomaanse rijk laten herleven. Hij wil de Kalief van moslims worden. Daarvoor zijn de huidige Turkse grenzen niet voldoende en Erdogan is bezig met het uitbreiden. Zijn minister van defensie publiceerde een map van de toekomstige Turkije. In die map bevat Turkije heel Cyprus, delen van Bulgarije, grote delen van Griekenland en bijna het hele midden-oosten. Erdogan is begonnen met uitroeien van de koerden. Dat deed Saddam Hussein eerder, in de jaren 80 van de vorige eeuw. En we weten hoe Saddam eindigde.

Wat opvalt is een gigantische stilte bij de progressieve en links-denkende partijen en personen die wanneer er een Palestijnse in het nauw komt de wereld in elkaar schudden. Waarom deze stilte? Ik weet 100% wanneer Amerika besluit om Turkije aan te vallen de straten lopen zwart van demonstranten. Wat heeft Erdogan geluk. Dat hij een conservatieve moslim die alle islamitische terreurorganisaties steunt en voor een deel leidt krijgt de steun van progressieve en democratisch denkenden. 


* SDF bestaat uit alle bevolkingsgroepen in noord Syrië zoals Asyriërs, Armeniërs, Chaldeeën, Yezidies. SDF heeft samen met de Amerikanen (die vooral vanuit de lucht steun gaven) de islamitische terreurorganisatie ISIS uit al hun gebieden verdreven. In die vier jaren verloor SDF 11.000 strijders. SDF heeft de gebieden schoongemaakt van de ISIS strijders en heeft de ISIS gevangenen en hun families, in totaal ruim 100.000, in gevangenissen en kampen gestopt en bewaakt.
** ISIS is een terroristische organisatie die alle civiele normen en waarden wil vernietigen en de wereld terugbrengen naar ruim 1400 jaar geleden om een soort strenge sharia toe te passen. 

ISIS heeft geen eigen grondgebied maar wil de hele wereld veroveren en ze begonnen met Irak en Syrië daarom heten ze ISIS (islamitische staat in Irak en Syrië). Sinds 2014 hebben ze hun naam in de Islamitische Staat (IS) veranderd omdat ze de wereld in een islamitische staat willen veranderen.

16. okt, 2019

De regen tikt zachtjes op het raam. Het duister is nog heer en meester. Mijn blaas is vol. Met tegen zin stap ik uit mijn bed en loop naar de wc. Het vijfde uur van de dag is zojuist geboren. Ik kruip weer in bed en sluit de ogen maar mijnheer Hypnos is gevlucht. Het is te vroeg en om op te staan maar ik hou niet om me tien keer in een minuut op mijn linkse en rechtse zijde te draaien.
De hond is blij en we gaan even de regendruppels vangen. Mijn iPhone trilt even. Afgelopen dagen trilde hij vaak. Allemaal slechte berichten over Trump, over Erdogan, over het leger van de terreur dat de Koerden afmaakt. De afgelopen dagen heb ik zoveel beelden gezien van bebloede kinderen, van onthoofdingen en het verpletteren van de lijken. Ik kan het niet meer aanzien en niet aanhoren. Ja, ik zwem sinds het beruchte telefoontje tussen Trump en Erdogan op 7 oktober 2019 in woede, machteloosheid en verdriet. In mijn leven heb ik regelmatig die periodes meegemaakt. In 1975 werden de koerden verraden door Amerika en ik verloor mijn vader. In 1991 verried Amerika de Koerden en ik verloor mijn geloof in de idealen en oprechtheid van de politiek. In 2003 kreeg ik een sprankje hoop na de val van Saddam Hussein maar het ging daarna bergafwaarts. In 2017 verried Amerika de Koerden en de hoop op een onafhankelijk Zuid-Koerdistan werd met een totale verraad, ook door Koerden, beklonken. Vorig jaar verried Amerika de Koerden en werd de Koerdistaanse stad Afrin in Rojava werd door Turkije geannexeerd. De wereld vond het prima.
En nu sinds 9 oktober de Turkse invasie in noord-oost Syrië die ze samen met diverse islamitische terroristische organisatie uitvoeren onder de naam ‘de bron van vrede’. En het totale leger van Turken en islamisten heet ‘Het leger van Mohammed’, dus van de islamitische profeet. Ik weet niet of de profeet met zo iets blij zou zijn. Als hij vredelievend is zou de invasie afkeuren. Maar ik weet niet wie goed en wie kwaad doet. Je zou denken de machtige mannen van landen als Amerika, Rusland, China en zelfs Turkije moeten menselijke barmhartige gevoelens hebben maar de prijstijd bewijst het tegenovergestelde.
Ik geef de hond een tabletje voor zijn lekkend hartje en leg mijn zwem spullen in mijn rugtas.
Zwemmen in de regen is beter dan fietsen in de regen en donker. Zeven vóór zeven meld ik me bij het zwembad aan. Ik moet zeven minuten wachten. In die zeven minuten komen meer mensen en we vormen een lange rij. De meeste zijn op leeftijd. Ik zwem baantje. Ik word rechts en links ingehaald. Het lijkt oorlog. Ik moet me dwingen om rustig te blijven. Ik wil geen zwemwater slikken. Ik wil niet hyperventileren. Het lukt me wel om drie kwartier te zwemmen. Het voelt even fijn. Even geen Trump of Erdogan. Even geen terroristische bebaarde gezichten. Even geen kinderlijken en geen losse ledenmaten van onschuldige burgers. Even geen hulpkreten van moeders op de vlucht.
Op de terugweg is de wind fijn. De regendruppels voelen als zachte zoenen.
Helaas niet voor lang…

25. sep, 2019

Gisteravond zag ik haar op het programma opsporing verzocht. Vandaag lees ik haar, met een link naar het AD waar de journalist Chris Klomphet verhaal helder beschrijft:Ze werd al in juni naakt en dood aangetroffen in een weiland bij Westdorpe (Zeeland), maar nog steeds weet niemand wie ze is. In een ultieme poging om achter haar identiteit te komen heeft de politie nu een tekening gemaakt van hoe de onbekende doodgeschoten vrouw er bij leven uit moet hebben gezien. Uitzonderlijk genoeg zijn er nu ook medische gegevens van haar vrijgegeven.’

Geen familie, geen vrienden, geen vijanden melden zich voor de gedode vrouw en anoniem begraven, met een ceremonie van een Nederlandse gemeente. In zo’n anonieme begrafenis hoort meestal een gedicht van de stads/dorpsdichter. Maar wat heeft de vrouw zelf aan de zoektocht, de tekeningen die haar tot leven brengen en het gedicht dat ze niet aan kan horen of waarderen. 

De vrouw is doodgeschoten en vervolgens naakt ergens gedumpt. Dat kan haar eigenlijk ook niet schelen omdat ze na haar dood niets meer gevoeld. En als je niets voelt kan het je niets schelen.
Het is de maatschappij die dat erg vindt en terecht. Een mens, elk mens zonder uitzondering, en zeker een vrouw op een respectabele leeftijd behoort met respect behandeld te worden. We weten niet of zij goed of slecht was was. We weten niet wat ze in het leven deed. We weten dat haar, zeker na haar dood onrecht gedaan door haal lichaam naakt te dumpen. Dat hoort niet.
Ondanks de dramatiek of misschien juist door die dramatiek verleent haar verhaal om verder uitgezocht te worden. Het v verdient een roman en een film.
De zoektocht naar de identiteit van de doodgeschoten vrouw zou spannende, dramatische maar misschien andere aspecten aan het licht brengen.

Ik ben benieuwd of haar identiteit bekend gaat worden en of de verantwoordelijken voor haar dood opgepakt worden. Ik hoop van wel want onrecht moet bestraft worden.