30. dec, 2013

Wat hebben Rutte en Kierkegaard gemeen?

De dromen zijn raar! De dromen zijn raar, net als de mensen zelf. Het is namelijk de mens die droomt. Maar hoe kom je aan die dromen. Bestaan er geesten in ons? Verdwaalt onze geest elders, in een valei waar hij fantasieën en dromen verzamelt? Alle droom analisten hebben geprobeerd de dromen te doorgronden. Misschien hebben ze een fractie van wat de dromen inhoudt benaderd, ontbloot. Misschien ook helemaal niet. In ieder geval is de droom een soort mysterie dat altijd een mysterie blijft. Sommige dromen voorspellen misschien iets dat gaat gebeuren. Sommige dromen vertellen wat er al gebeurd is. In bepaalde dromen komen bepaalde figuren waar je aan hebt gedacht of dat de gedroomde aan je misschien gedacht hebben. Alles kan, elke analyse bevat bepaalde mate van de waarheid. Het ligt ook aan de persoon die een droom droomt. Is het een pure eerlijke of juist niet. 
Vannacht ben ik een paar keer wakker geworden. Wat ik gedroomd had weet ik beslist niet. Geen enkele aanwijzing of een scène, niets. Misschien heb ik helemaal niet gedroom. Dat is het meet waarschijnlijke. Toch elke keer, in totaal vier keer, wanneer ik wakker werd dacht ik aan Kierkegaard, de Deense filosoof Kierkegaard. Ik wilde weten hoe hij van voren heten, wat zijn voornaam was. Ik kon er niet opkomen. De ene keer dacht ik Sigmund. Maar nee, Sigmund was de voornaam van Freud, de meester van de menselijke psyche die de doom angliseerde en zijn methode bekend werd al de psychoanalyse. De man die alle oorzaken van ons gedrag naar ons libido terugbracht. 
De andere keer dacht ik dat de voornaam van Kierkegaard Arthur was. Nee, dat was hem ook niet. Dat was de voornaam van Schopenhauer, de filosoof van het pessimisme. De man die Nietzsche had beïnvloed. De derde keer toen ik wakker werd moest ik steeds weten wat de naam van Kierkegaard was. Was het Mark? Nee, dit is de voornaam van onze premier Rutte. Waarom Rutte? Zou Onze Mark Rutte stiekem verliefd zijn geweest, zich verloofd hebben en daarna, zonder te trouwen de verloving gebroken hebben? Zou hij net als Kierkegaard emotioneel zijn 'Regina' trouw blijven. Rutte lijkt op hem als een scherpe maar clown achtlingen denker. 
Het was voor mij echt een raadsel. De vierde keer toen ik wakker werd was het ochtend, ik moest opstaan. Onderweg naar de badkamer leek alsof iemand in mijn oren fluisterde: 'Søren, het is Søren Kierkegaard.' Ja, hoe kon ik dat vergeten. Ik heb hem in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw gelezen. Ik heb zelfs, samen met een collega van faculteit theologie aan de UvA, colleges gegeven over hem en zijn invloeden op het existentiële theater. Hij was immers een van de eerste existentialisten, een theoloog en filosoof die zichzelf anti-filosoof noemde. 
Vannacht was er helemaal geen aanleiding om van Kierkegaard te dromen. Dat heb ik ook niet gedaan maar waarom vier keer wakker geworden en aan zijn voornaam denken die me eerste drie keer ontging? Ik geloof niet dat Søren zelf aan me gedacht zou hebben. Of zou het kunnen? Zou zijn ziel ergens rond Amsterdam hebben gezworven, dat hij ergens een snuifje had genomen en voor hij weer richting Denemarken vertrok dacht hij of ik zijn voornaam nog kon weten?
Ik weet het niet. Ik weet alleen dat ik slecht ben in het onthouden van de namen. Van de voor-en de achternamen. Is het een teken van dementie? Het zou kunnen.