12. dec, 2014

Theologen die in barmhartigheid geloven

Theologische elftal in dagblad trouw van vrijdag 12-12-14 zijn twee theologen aan het woord. Ze geven hun licht over de terugkerende Jihadsiten/Syriëgangers.

Manuela Kalsky bekleedt aan de Vrije Universiteit de Edward Schillebeeckx-leerstoel voor theologie en samenleving. Ze pleit er voor om de Jihadsiten tweede kans te geven, ze wil hun motieven begrijpen waarom ze zich tegen de westerse maatschappij keren, de maatschappij waarin ze geboren en getogen zijn. Mevrouw Kalsky is fel tegen de vijandelijke houding jegens de Jihadsiten die terugkeren na deelname aan gruweldaden in het Midden-Oosten:'Geweld lokt alleen maar geweld uit. Dat mechanisme moet je juist doorbreken....We nemen de waarden waar we kortgeleden nog zo trots op waren - openheid, tolerantie, gastvrijheid - niet meer serieus. Het lijkt alsof we vergeten zijn uit welke rijke traditie we kunnen putten. Een traditie die gevormd is door het humanisme, de Verlichting, het christendom. We verloochenen dit erfgoed. Uit angst verkopen we onze ziel. Daar maak ik me wel zorgen om. Je vijanden liefhebben - is dat werkelijk naïviteit, of is dit de wijsheid die we nodig hebben om de spiraal van geweld te doorbreken?...Maar het lijkt me zinnig om een straf te kiezen die dat gedrag verandert. Een verblijf in de gevangenis maakt mensen zelden beter. Ik ben voorstander van een deradicaliseringsprogramma. Hiermee spreek je Syriëgangers als individu aan. Bij zo'n aanpak moet je onder ogen zien wat je hebt gedaan. Terugkeer en vergeving is pas volledig mogelijk, als mensen persoonlijk tot het inzicht zijn gekomen wat ze hebben aangericht."

Wim van Vlastuin is rector van het Hersteld Hervormd Seminarie aan de Vrije Universiteit en doceert systematische theologie. Hij is van mening dat de echte vergeving alleen functioneert  als er sprake is van berouw. Omdat de Syriëgangers zich aan moorden schuldig hebben gemaakt wil hij dat die naast hun straf een intensieve begeleiding moeten krijgen, hij pleit voor barmhartigheid en vindt dat die hand in hand met gerechtigheid gaat. 

Natuurlijk is het nobel om zo te denken, om barmhartig te zijn. Ik geloof zelf dat mensen kunnen veranderen, mensen die een franje menselijkheid is zich hebben kunnen veranderen, in positieve zin.

Ik zag onlangs een interview met een van die terroristen, iemand die voor zijn zelfmoord aanslag opgepakt was. De interviewer liet ons kijken in de denkwereld van die man. Ik kon niet geloven wat ik hoorde. Dat een jonge man in de twintig, in 2014, gelooft dat er tekenen van het einde van de wereld zijn en dat hij naar de martelschap streeft. Een van de tekenen die wijst dat de wereld aan zijn einde komt is: 'vrouwen hebben twee hoofden'. Als de interviewer hem vraagt of hij vrouwen gezien heeft die twee hoofden hebben zegt hij ja. En als hij de vraag krijgt waar en hoe die eruit zien beschrijft hij een vrouw die hij gezien heeft. Het schijnt dat de man de vrouwen die hun haren als een paardenstaart kammen ziet die als vrouwen met twee hoofden. 

Je kan barmhartig zijn, je kan naar gerichtheid streven maar wanneer mensen totaal niet in deze wereld leven en niet willen (letterlijk en figuurlijk) leven en denken dat hun wereld is de ware wereld is en de rest ten onder moet gaan er niets helpt. Je kunt alles bestuderen en achterkomen wat de motieven van die mensen zijn maar je komt niet verder dan de conclusie dat je hier te maken hebt met totale hersenloze mensen of gewetenloze psychopaten.