8. jun, 2015

Gaat de Koerdische Obama voor onafhankelijkheid?

Een prestatie van formaat, iets waar je U tegen moet zeggen. Dat heeft de Koerd Selahattin in Turkije voor elkaar geregen. Hij krijgt een bijnaam als 'de Koerdische Obama'. Natuurlijk ben ik trots op zijn prestatie en zijn overwinning. Zijn partij behaalde ruim zes miljoen stemmen en hij loodst zijn partij HDP met 79 zetels in het Turkse parlement. Voor deze prestatie en overwinning gingen duizenden, misschien miljoenen mensen de straat op en vierden feest. Ze dansten in de straten van Koerdistan en elders.
Nu, iedereen zijn zweet, roes en ook frustraties door een lekkere warme of een vreselijke koude douche weggespoeld heeft, lekker of slecht geslapen en tot de orde van de dag moet komen, wil ik even de zaken met een neutrale bril, een relativerende bril bekijken.
Ik moet wel erbij zeggen dat ik Turks niet versta en baseer me op de info die ik via andere talen heb gekregen en natuurlijk op persoonlijke ervaringen.
In augustus 1989 was ik voor het eerst van mijn leven in Diyarbakir (De Koerden noemen het Amed). De stad bestond uit meer dan 90% van Koerden maar in alle officiële (regering) gebouwen mocht de Koerdische taal niet gesproken worden. Koerden moesten hun nationaliteit wegcijferen, zich ontkennen en elke naam die naar Koerd of Koerdistan leidt vermijden. Er werden zelfs letters uit het Turkse alfabet weggehaald zodat de Koerden niet aan hun land Koerdistan denken. Ik was daar omdat velen van mijn (verre)familieleden waren waren er gevlucht voor de terreur van Saddam Hussein. Ik moest met een familielid naar de gemeente. Die man en ik konden geen Turks spreken. In de drukke gang van de gemeente, bij een druk loket moest mijn familielid zijn papieren in behandeling nemen. Hij riep met een hele harde stem in het Koerdische naar de ambtenaar achter het loket. Iedereen verstijfde. Iedereen keek om. De druppels zweet op het voorhoofd van de gemeente ambtenaar overstroomden. De paniek was groot. En toch moest die ambtenaar, tegen wil en dank, zijn eigen taal spreken. Het gevoel dat ik bij de mensen, ondanks de stres en paniek, waarnam neigde naar opluchting, naar bijna blijdschap. En toen we het gebouw uitkwamen was het onmogelijk om het kolossale paard van een paar meter hoog met Ataturk, in militaire kleding erop, te mijden of negeren. In de binnenstad van Diyarbakir zelf waren geen kuilen gegraven waarin gepantserde voertuigen, tanks en andere zware wapens klaar stond voor oorlog maar in de steden als Cizre en Silopi waren wel en bepaalden het straatbeeld daar. Ja, ik was in het bezette Koerdistan, in het Koerdistan dat vanaf het begin van 1920 geassimileerd moest worden. Anders weet ik geen ander woord voor de bezetting, geen ander woord voor volkeren onderdrukking.
Jaren later kwam AKP aan de macht met de sterke charismatische Erdogan aan het roer. Hij besefte en erkende dat er een Koerdische probleem was. Voorheen was zo'n uitspraak een landsverraad. Erdogan durfde en dat werd door vele Koerden gewaardeerd. Hij beschouwde de Koerden als moslims en hij kreeg de meerderheid van de Koerdische stemmen. Hij durfde een paar woorden in het Koerdisch te spreken op een Koerdische satelliet zender die door zijn regering gefinancierd werd. Hij durfde samen met de Koerdische president Barzani en de bekende Koerdische zanger Shivan Perwer op een podium te staan en te genieten van de Koerdische zang en dans. Natuurlijk heeft hij dat niet gedaan omdat hij zo vreselijk van Koerden houdt. Hij had de stemmen van Koerden nodig. Hij had de handel met zuid Koerdistan nodig, de handel die Turkije van een failliet land tot een rijk land bracht. Bovendien hij is niet de enige onderdrukker van Koerdistan die zo iets deed. Voor hem deed Saddam Hussein hetzelfde. Zelfs meerdere malen droeg die dictator de Koerdische kledij. Hij wilde Koerdische zieltjes winnen. Dat deed Erdogan nu ook. Maar in de grote test die Kobani heette is Erdogan gezakt. Toen hij in een onoplettend moment zich ontmaskerde en blij was dat Kobani in de handen van ISIS zou gaan vallen gaf Kobani hem een harde klap. De Koerden zagen dat hij nog steeds een wolf was, een moslimman die liever ISIS terroristen aan zijn grenzen zag in plaats van de Koerden.
En nu heeft hij nog steeds de meerderheid. De andere Turkse partijen die samen bijna hetzelfde percentage vormen als de partij van Erdogan zijn faliekant tegen Koerden. Ze willen de Koerden terugwerpen naar de vorige eeuw, bezet houden en assimileren. Gelukkig voor de Koerden kunnen die twee, samen, geen meerderheid vormen.
Selahattin heeft samenwerking met Erdogan afgewezen. Hij moet dat ook met die andere twee partijen doen. Maar die afwijzing hoef hij zelf niet initiëren. Die twee partijen erkenen de Koerden niet laat staan een regering met een Koerdische partij vormen.
Het feit dat Koerden in de meeste Koerdische grondgebieden gewonnen hebben en zich kunnen besturen is een mooie democratische stap naar de onafhankelijkheid. Of de Koerdische Obama dat gaat durven op te eisen is natuurlijk de vraag, de moeder aller vragen voor het Koerdische volk.